جواد محدثى

77

فرهنگ عاشورا ( فارسي )

گدازها و خوف و عطشها را در خويش پديد آورد و كربلايش « كرب » و « بلا » باشد . دلا خون شو كه خوبان اين پسندند * دلا ، خوبان دل خونين پسندند - زيارت كربلا ، درسهاى عاشورا بنى اسد نام طايفه‌اى كه نزديك كربلا ساكن بودند و فرداى عاشورا ، پس از رفتن سپاه عمر سعد ، عدّه‌اى از آنان براى دفن اجساد مطهّر شهداى اهل بيت به كربلا آمدند « 1 » و چون اجساد را نمىشناختند ، متحيّر بودند . در آن هنگام ، حضرت سجّاد « ع » آمد و پيكر اهل بيت و اصحاب را يك به يك به آنان شناساند و آنان در دفن شهدا ، حضرت را يارى كردند و براى خويش ، افتخار آفريدند . در « دايرة المعارف تشيع » آمده است : « بنى اسد ، نام تيره‌اى از قبايل عرب ، از فرزندان اسد بن خزيمه بن مدركه . . . اين قبيله توفيق و افتخار دفن پيكر مطهّر حضرت سيد الشهدا و انصار آن حضرت را پس از واقعهء كربلا در سال 61 ق . داشتند . جمعى از اصحاب ، علما ، شعرا و زعماى اماميّه از اين قبيله برخاسته‌اند . برخى از همسران پيامبر اكرم « ص » نيز از همين قبيله بوده‌اند . اين قبيله در سال 19 هجرى از بلاد حجاز به عراق رفته ، در كوفه و غاضريّه از نواحى كربلا سكونت كردند . از قبايل سلحشور عرب محسوب مىگردند . هنگام بناى كوفه ، اين قبيله محلّهء خاصّى را در جنوب مسجد كوفه به خويش اختصاص دادند . در سال 36 هجرى در جنگ جمل ، با على « ع » بيعت كردند و در كنار آن حضرت جنگيدند . در قيام عاشورا در سال 61 به سه دسته تقسيم شدند : موافق با حضرت و مخالف و بىطرف . حبيب بن مظاهر ، انس بن حرث ، مسلم بن عوسجه ، قيس بن مسهر ، موقع بن ثمامه و عمرو بن خالد صيداوى از سران موافق بودند و حرملة بن كاهل اسدى ، قاتل طفل شيرخوار ، از سران مخالف بود . گروهى از دستهء سوم ( بىطرفها ) پس از شهادت حسين ، زنانشان بر ميدان جنگ گذر كرده و اجساد را ديدند و تحت تأثير قرار گرفتند و به سرزمين خود رفته ، مردان را جهت دفن اجساد ، خبر كردند . ابتدا زنان بيل و كلنگ به دست گرفته به طرف كربلا روان شدند . پس از مدّتى وجدان مردان بنى اسد بيدار گشت و به خود آمدند و به دنبال زنان راه افتاده به دفن اجساد امام و يارانش پرداختند . اين فداكارى سبب شهرت آنان شد و از آن پس شيعيان به

--> ( 1 ) - مروج الذهب ، ج 3 ، ص 63 .